Özellikle deprem bölgeleri ve fay hatları üzerindeki binalar için olmakla beraber 2001 yılı deprem yönetmeliğinden önce yapılmış tüm yapılarda risk tespiti büyük önem arz etmektedir. Öncelikle can ve sonrasında mal güvenliği açısından risklerin tespit edilmesi ve önlem alınması önemlidir. Bina risk tespitinin yapılması için bakanlıkça hazırlanan bir yönetmelik mevcuttur. Bu inceleme 21 Haziran 2019 da yayımlanan yönetmelik esas alınarak yapılır. Bina risk incelemesi yapılırken dikkat edilecek olan bu hususlar 6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliğinin 15. Maddesinde kapsamlı olarak ifade edilmektedir. Bu konuda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından lisanslandırılmış ve sürekli denetimleri sağlanan, teknik donanım ve mühendislik tecrübeleri ile uluslararası kalitede hizmet sağlayan laboratuvarlarımız ülkemizde mevcuttur. Bu laboratuvar ve kuruluşlar gerekli inceleme ve testleri yaparak, detaylı bir rapor olarak sizlere sunmaktadır.
Eğer binanızda kullanılan malzemelerden şüpheleniyorsanız, binadaki nem ve rutubet durumu rahatsız edici düzeyde ise, gözle görülür çatlak ve yıpranmalar varsa o zaman mutlaka vakit kaybedilmeden bina risk incelemesini lisanslı laboratuvar ve kuruluşlara yaptırmanız gerekir. Bu kuruluşlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın internet sitesinde; 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Riskli Yapıların Tespiti için Yetki Verilen Kurum ve Kuruluşlar sekmesinde yer almaktadır.
Öncelikle bina maliki tarafından yada bakanlıkça lisanslandırılmış laboratuvar ve kuruluşlarca ARAAD sistemi üzerinden başvuruda bulunulur. Lisanlı laboratuvar karot örnekleri alarak, donatı ve zemin incelemelerini içeren saha çalışmalarını tamamlar ve laboratuvar çalışmalarını yapar. 6306 sayılı yasa kapsamında riskli yapı ilanı bir malik tarafından dahi talep edilerek gerçekleştirilebilir ancak bu noktada şunu ifade etmek gerekir ki kentsel dönüşüm sürecinin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için maliklerin en az 2/3 oranında anlaşması gerekmektedir. Malikler arasında sulh ve eşgüdüm olmazsa riskli yapı ilanı sonrası geri dönüşü olmayan zor ve uzun bir süreç yaşanabilir. Resmi başvuru sonrası lisanslı laboratuvar tarafından RYTEİE 2019 esaslarına göre hazırlanan raporda binanın riskli çıkması ile rapor ilgili makamlara sunularak Riskli Yapı İlanı gerçekleştirilir ve tapunun şerhler beyanlar kısmına işlenerek tahliye süreci başlatılır.
Yukarıda da belirtildiği gibi binada bir anlaşma yoksa ve süreçle ilgili tereddütler yaşanıyorsa riskli yapı ilanı prosedürü dışında lisanslı laboratuvardan bina risk tespitini (bilgi amaçlı olarak) yapması istenerek binanızın deprem dayanımı hakkında detaylı bilgi sahibi olur ve sürecin daha bilinçli ve sağlıklı şekilde yürütülmesini sağlamış olursunuz.
Bina Risk Tespiti 